«Нұрлы жермен» 11 миллиардтан астам теңге игерілмек

«Нұрлы жер» – тұрғын үй құрылысын дамытуға арналған мемлекеттік бағдарлама. Биыл бағдарлама ауқымында біздің облысқа 11 763 273 теңге қаражат қарастырылса, оның 9 745 316 теңгесі көп пәтерлі 10 үйдің құрылысына жұмсалуда. Жыл соңына дейін Оралда — 8, Ақсайда — 1, Ақжайық, Бөкей ордасы, Жәнібек, Қаратөбе, Қазталов, Сырым, Теректі, Шыңғырлау аудандарында 143 үйдің құрылысы аяқталмақ. Биылғы сегіз айда облыс бойынша 2553 пәтер пайдалануға берілсе, оның ішінде жалпы ауданы 38,2 мың шаршы метр құрайтын 421 пәтер «Нұрлы жер» бағдарламасы ауқымында бюджет қаржысы есебінен салынған.

Бағдарламаға тұрғын үй саласына қатысты барлық механизм кіріктірілген. «Нұрлы жер» бойынша баспана құнын нарық бағасына икемдей отырып, ипотекалық несие беруді оңтайландыру, жеке компанияларды үй салуға ынталандыру, тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы несиелік үй беру, халықтың әлеуметтік осал топтарына жалға берілетін баспана салу, жеке үй құрылысын дамыту қарастырылған. Биыл облыста барлық қаржы көзінен 278,1 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға беру жоспарланса, соның 77,7 мың шаршы метрі мемлекет қолдауы есебінен жүзеге асады.

«Нұрлы жер» бағдарламасы ауқымында «Бәйтерек Девелопмент» АҚ биыл 4 215,4 млн. теңгеге 3 үйдің (504 пәтер) құрылысын аяқтады. Ал жергілікті атқарушы құрылымдардың бағалы қағаздар шығаруы есебінен 2 453,7 млн. теңгеге облыс орталығында үш және Ақсай қаласындағы бір үй (481 пәтер) бой көтеруде. Мемлекеттік бағдарламаға «Тұрғын үй құрылыс жинақ банк» АҚ қаржы операторы ретінде қатысады. «Тұрғын үй құрылыс жинақ банк» АҚ-ның облыстық филиалы арқылы биыл батысқазақстандықтар 985 пәтердің кілтіне ие болады. Жергілікті атқарушы құрылымдар (ЖАҚ) желісі арқылы пәтердің бір шаршы метрі 129 790-нан 136 200 теңгеге, акционерлік қоғам желісі бойынша 140 413-тен 149 018 теңгеге дейінгі сома аралығында бағаланады. Әлеуметтік баспананы тұрғын үй, аралық және алдын ала тұрғын үй займдары есебінен сатып алуға болады. Жылдық несиелік мөлшерлеме құны 5 пайыздан көп емес. Алдын ала тұрғын үй займы бойынша баспана құнының 30 пайызы жинақталса ғана беріледі. Тұрғын үй займы бойынша тұтынушы құнның 50 пайызын жинауы және депозитетінің ашылғанына үш жыл болуы керек. Аралық займ мерзімінен бұрын ақша жиналғанда немесе пәтер құнының 50%-ы бір реттік жолмен енгізілгенде беріледі.

ЖАҚ салған несиелік баспаналардың тең жартысы әкімдік арқылы үй кезегінде тұрғандарға берілуі тиіс. Егер олардың арасында іріктеу рәсіміне қатысуға өтініш білдіргендер мен төлем қабілетін бағалауға келісім бергендер саны аз болса, баспана алу құқына банктің басқа салымшылары ие болады. Бағдарлама қатысушыларын банк балдық жүйе бойынша бағалайды.

Бағдарлама ауқымында облыста биылғы бірінші жартыжылдықта 887 адам баспанаға ие болды. Соның қатарында 80-і – жетім немесе ата-ана қамқорлығынсыз қалған балалар, 418-і – мемлекеттік немесе бюджеттік мекеме қызметкерлері, 388-і – әлеуметтік осал топқа жататын тұрғындар. Күнкөрісі төмен тұрғындарға арендалық баспаналар беріледі. ҚР Инвестициялар және даму министрі Жеңіс Қасымбек шілде айында өткен үкімет отырысында ондай пәтерлерді жалға алу құны 1 шаршы метрі айына 100 теңгеден  есептелінетінін айтты. Арендалық баспананы бағдарлама қатысушылары өз иелігіне рәсімдей алмайды. Әлеуметтік тұрғыда осал топтарға биыл Оралдан бір үй (180 пәтер) және Ақжайық ауданынан — 6, Жәнібектен сегіз үй беріледі деп жоспарланған.

Айта кету керек, сегіз ауданда салынып жатқан үйлердің бәрі – арендалық баспаналар. Ауылдарда тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы үй берілмейтін болған соң, мемлекеттік және бюджеттік қызметкерлер де баспананы жалға алуға мәжбүр. «Дегенмен аренда бағасы үйдің құрылыс құнына байланысты әр түрлі болады. Мәселен, Жәнібекте биыл салынған ауданы 53 шаршы метр бір баспананың айлық төлемі 11 мың теңге шамасында болады деп есептеудеміз. Бұл баға әлі нақты бекітілген жоқ», – деді Жәнібек аудандық тұрғын үй, коммуналдық шаруашылығы, жолаушы көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің басшысы Жарқын Қайырлиев.

«Нұрлы жер» бойынша облысқа инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымдарды (ИКИ) дамытуға 2 млрд. теңгеден астам қаражат бөлінген. Оның ішінде Ұлттық қордан бөлінген қаражатқа Орал қаласы маңындағы Деркөл ауылішілік жолдары мен қар суын ағызатын арық құрылысы жобаланған. Одан бөлек, аудандарда облыста электрмен қамту және инженерлік желілер жүргізіледі.

Облыста баспана салу үшін жер телімін алу өзекті мәселеге айналғаны белгілі. Облыс бойынша 100 мыңнан астам адам жер кезегінде тұр. Биыл тоғыз ауданда 210 жер телімі берілген. Бағдарлама ауқымында жер телімдері инфрақұрылым желілері жүргізілгесін барып берілуі тиіс. Аудандарда осындай мақсатта 3139 жер телімі дайындалуда. Ал облыс орталығында бұл мәселе күйіп тұр. Баспана алуға 18 118 адам өтініш білдірсе, жеке үй құрылысына жер телімін сұрағандардың саны 70814-ке жеткен. «Келесі жылы Орал қаласы маңындағы Круглоозерный кентінен 1000 жер телімін дайындауға және сол аумақта бір типтік баспаналар тұрғызу жобасына басымдық берілуі мүмкін. Бұл жоба әлі талқылану үстінде. Жеті жыл бұрын 2004 жылдың алғашқы тоқсанында есепке алынғандардың өтініші мақұлданғаннан кейін, жер телімдерін беру тоқтатылды», – деді Орал қалалық жер қатынастары бөлімінің бас маманы Мирас Мұхитов.

Облыстық құрылыс басқармасының мәліметінше, «Нұрлы жер» бойынша жеке үй құрылысын дамыту үшін Бөрлі, Зеленов және Теректі аудандарында инженерлік-коммуникациялық желілері жүргізілген және типтік үлгідегі үйлер салынатын пилоттық жобаларды іске қосу мәселесі қаралуда. Келесі жылы бағдарлама ауқымында облыс орталығы мен аудандардағы бірқатар несиелік және жалға берілетін үйлердің баспаналар құрылысы аяқталып, жаңа үйлер бой көтереді.

«Нұрлы жерге» бұған дейін «Нұрлы жол» және «Өңірлерді дамыту — 2020» мемлекеттік бағдарламалары ауқымында жүзеге асқан тұрғын үй саясатын жалғастыру міндеті жүктелді. 2031 жылға дейін жаңа мемлекеттік бағдарлама бойынша елімізде 1,5 миллионға жуық пәтер салынады деп жоспарланған.

Нұртай ТЕКЕБАЕВ,

«Орал өңірі»

Сауалнама

Бос уақытыңызда Сіз дене шынықтыру және спортпен айналысасыз ба?
Мекен-жай
Қазақстан Республикасы, Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы, Достық-Дружбы, даңғылы, 179
Сайтты қолдау
IT Group Kazakhstan